ქვევრის მოვლა

ქვევრის მოვლა ძალზედ საპასუხისმგებლო პროცესია, რომელიც დიდ შრომასა და ძალისხმევას მოითხოვს. ღვინის ხარისხი პირდაპირ არის დაკავშირებული ქვევრის ჰიგიენურ მდგომარეობასთან. გასათვალიწინებელია ის ფაქტიც, რომ ერთხელ დაშვებული შეცდომა მომავალი წლების მოსავალზეც ნეგატიურად აისახება.

ქვევრის დაცარიელების შემდეგ ის, აუცილებლად, ირეცხება. ამისათვის სპეციალური იარაღი არსებობს, რომელსაც საუკუნეების მანძილზე იყენებდნენ.

დანიშნულების მიხედვით იარაღი იყოფა ორ ტიპად: „ჩასავალი“ იარაღი, რომელიც გამოიყენება უშუალოდ ქვევრში ჩასული ადამიანის მიერ და „საზედაო“ - მცირე ზომის ქვევრების მოსავლელი იარაღი.

ყველა მათგანს თავისი ტრადიციული სახელწოდება გააჩნია: სარცხი, ორხელა სარცხი, ჩასავალი სარცხი, საზედაო სარცხი, ორხუში, ხვიის ცოცხი, ორჩხე, ბალღონიჯი, თაგვისარას ცოცხი, საქვედაო ცოცხი, ოფიჭო, კვინჭა.

აღმოსავლეთ საქართველოში დიდი მოცულობის, ანუ „ჩასავალი ქვევრების“ სარეცხი იარაღი, მზადდება ღვიას, თაგვისარას და კრაზანას მცენარეებიდან. აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ კრაზანას ფესვებს ბუნებრივი ანტისეპტიკური თვისებები გააჩნია.

გურიაში იყენებენ მარტივ საშუალებასაც - სიმინდის ფუჩეჩისაგან დამზადებულ ცოცხს „ორჩხუმს“.

მცირე ზომის ქვევრების დასამუშავებელ „საზედაო“ სარცხები სპეციალური ტექნოლოგით მზადდება, ამიტომ, როგორ წესი, მათ ხელოსნებს უკვეთავენ. ეს იარაღი წარმოადგენს გრძელ ტარზე დამაგრებულ, კარგად დატკეპნილ მწარე ბლის, ან არყის ხის ქერქის დასტას.

ქვევრის ბუნებრივი თვისებებიდან გამომდინარე, მის მოსავლელად ტრადიციული საშუალებების გამოყენების შემთხევაში, საჭირო აღარ არის ისეთი (ზოგადად დაშვებული) ნივთიერებების გამოყენება, როგორებიცაა: კაუსტიკური სოდა, ღომონმჟავა, პერიოქსიდების ბაზაზე სადეზინფექციო საშუალებები. შესაბამისად, ქვევრის შიდა კედლების ზედაპირზე არსებული ორგანული მასალა, ცვილი, არ ზიანდება, რაც დადებითად აისახება ღვინის ხარისხზე.

გარეცხვის შემდეგ ქვევრი ორი დღით წყლით ივსება. ამ პერიოდის განმავლობაში ხდება ქვევრის კედლის ფორებში დარჩენილი ღვინის გამოდევნა. წყლის მოცილების შემდეგ ქვევრის შიდა კედლებზე აფრქვევენ ნაცარს და გასაშრობად ტოვებენ.

ნებისმიერი ზომის, დროებით ცარიელი ქვევრი, პერიოდულად, გოგირდის კვამლით მუშავდება, რაც ხელს უშლის არასასურველი მიკროფლორის წარმოქმნას.

შემოდგომაზე, რთველის დაწყებამდე ერთი კვირით ადრე, ქვევრები ირეცხება: ისევ, 2 დღით წყლით ივსება, იცლება და თბილი გოგირდიანი წყლით ივლება. ამის შემდეგ, ქვევრი უკვე მზად არის უნიკალური თვისებების მქონე ღვინის დასაყენებლად.